Anno Haarlem, info over de geschiedenis

De Corona/Covid-19 crisis is weer (voorlopig?) op zijn retour en de vakanties gaan beginnen. Een mooie gelegenheid om in eigen land op reis te gaan b.v. naar Haarlem. In een souterrain (vlakbij de Koningstraat/Grote Markt) van het Stadhuis is een compacte tentoonstelling en videopresentatie ingericht over de geschiedenis van Haarlem.

Helaas een summier bord met beperkte informatie, maar de tentoonstelling en videopresentatie maken het weer goed. Het bord is niet van de gemeente Haarlem!

Een blik op de ruimte voor de videopresentatie: praktisch en overzichtelijk ingericht, vooral voor deze Corona-periode.

Dit onderdeel van de tentoonstelling is wel apart. Op een historische kaart is de loop (route) van een beek vanaf de duinen naar de binnenstad van Haarlem met lichtjes aangegeven. Bij het Spaarne waren brouwers actief en gebruikten het water uit de duinen. Dat water werd langzamerhand verontreinigd door de wevers elders (stroomopwaarts) in de stad. Gevolg: de brouwers vertrokken naar de Brouwerkolk bij Overveen en vermeden zo de verontreiniging door de wevers, die nu stroomafwaarts zaten. In de stad bevinden markeringsstenen van de loop van de beek.

Station Santpoort Noord = Buitenpoort

Van 5 april tot en met 27 oktober 2019 is station Santpoort Noord een Buitenpoort. Een buitenpoort is een station, dat grenst aan een bijzonder natuur of recreatiegebied. In dit geval Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Bovenstaande foto's tonen de info voorzieningen. Mensen uit een stad bv. Amsterdam kunnen met de trein in een half uur in dit gebied zijn en kennis van de omgeving nemen.

Het prachtige Duin en Kruidberg staat bij de ingang van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland. (Een andere ingang is verderop bij Midden-Herenduin). Er zijn diverse mogelijkheden: men kan een rondwandeling in de duinen maken of door naar het strand lopen en dan langs het strand naar IJmuiden of Bloemendaal lopen.

Wat ook mogelijk is: de structuur en historie van Zuid-Kennemerland gaan verkennen. In dit geval gaat men niet het Nationaal Park in, maar volgt men de route naar het Kasteel van Brederode. Intussen passeert men een mooie zichtlijn naar Duin en Kruidberg.

Onderweg is er info beschikbaar over de structuur van het gebied: natuur en agrarisch gebied. Vaak een spanningsveld.

Na het passeren en eventueel bezoeken van het kasteel is het mogelijk om naar station Santpoort Zuid te lopen of om door te lopen richting Bloemendaal en Overveen. De laatste mogelijkheid biedt een mooi zicht op de structuur van het gebied: Park Brederode het terrein van het vroegere ziekenhuis met gerenoveerde gebouwen en nieuwe villa's.

Het kerkje van het vroegere ziekenhuis is zorgvuldig gerestaureerd.

 
Het Meertje van Caprera met wandelbos en openluchtheater (men kan hier ook nog naar station Santpoort Zuid). Verderop komt het hertenkamp in zicht en met een "zijsprongetje" Thijsse's Hof (een must!), weer terug op de route het prachtige gemeentehuis van de gemeente Bloemendaal en uiteindelijk station Overveen met het historische trappetje van Borski.

Het trappetje van Borski op station Overveen. Niet meer in gebruik...

Het opstarten van Buitenpoorten is een opzet, die gekozen is door: Provincie Noord-Holland, NS, Metropoolregio Amsterdam, gemeente  Velsen, Nationaal Park Zuid-Kennemerland en Natuurmonumenten, ook is er samenwerking met andere (lokale) instellingen.

Historische hertenkampen in Zuid-Kennemerland

Onlangs heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een  publicatie over Historische hertenkampen uitgebracht. Een bijzonder duidelijk overzicht over wat allemaal van belang is bij het instand houden en eventueel oprichten van een hertenkamp. Onderstaande foto's geven twee voorbeelden van een hertenkamp in Zuid-Kennemerland.

Het hertenkamp van landgoed Elswout, Overveen, is één van de oudste. De vorm van de weide is rechthoekig, een klassieke vorm uit de beginperiode.

Ook het hertenhuisje is conform de klassieke stijl: een blokhut.

De omgeving van het hertenkamp, landgoed Elswout, geeft een bijzonder accent aan de weide. Op de achtergrond is de prachtige orangerie te zien.

Het hertenkamp in Bloemendaal ligt aan de openbare weg, Brederodelaan/Zomerzorglaan/Duin en Daalseweg en heeft een ovale structuur. Het hertenhuisje is in Oosterse stijl gebouwd (Batak).

Dit hertenkamp herbergt ook andere dieren o.a. kippen, geiten, pauwen en is onderdeel van het Bloemendaalse Bos.

Ook in Haarlem bevindt zich een hertenkamp, als onderdeel van de de Haarlemmerhout en ook met functie van kinderboerderij.

Natuurbrug Zeepoort, de eerste stappen...

De Zeeweg (N200), op de foto richting strand, is een verbindingsweg tussen Overveen (Gem. Bloemendaal) en Bloemendaal-Strand. In feite vormt deze weg een deel van de verbinding tussen Zandvoort en Amsterdam (A200/N200). Over deze weg wordt een natuurbrug (ecoduct) aangelegd, de derde uit een serie van drie. Eerder is de natuurbrug Zandpoort over de Zantvoortselaan gereedgekomen, de tweede natuurbrug wordt over de spoorbaan Haarlem-Zandvoort aangelegd en heeft de naam Duinpoort.
Het gebied van de Amsterdamse Waterleidingduinen wordt uiteindelijk verbonden met het Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Het Noordzeekanaal vormt de grens en tevens een barrière voor een verbinding met het Noordhollands Duinreservaat.

Komt er in de toekomst misschien een natuurtunnel onder het Noordzeekanaal?
Noord- en Zuid-Kennemerland zouden dan net als vroeger weer (ecologisch) met elkaar verbonden zijn.

Wie langs de Zeeweg richting strand loopt, ziet (globaal) op de route tussen de toegangsweg naar het Wed (en infocentrum NPZK) en de Bokkenberg sporen van de komende aanleg: een scherm is langs de rand van het voetpad aangelegd, de naam van de aannemer (Ballast Nedam) is al te lezen, de vermoedelijke locatie is af te "lezen" aan het begin, het verloop en het einde van het scherm.

De Zeeweg richting Overveen, ook hier zijn langs het voetpad diverse markeringen en een scherm te vinden, ook is er al een zichtlijn naar de overzijde gemaakt/ontstaan. Een grappig stukje speurwerk en een ander soort sporen zoeken.

De provincie Noord-Holland besteedt uitgebreid aandacht aan het natuurbruggen-project. Bovenstaande kaart is daar een voorbeeld van. Uiteraard verstrekt ook het Nationaal Park Zuid-Kennemerland (NPZK) veel informatie (bezoekerscentrum en informatie-avonden).

Informatie provincie Noord-Holland over Zeepoort:

 https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Natuur/Projecten/Natuurbrug_Zeepoort

BijduinHof Overveen in ontwikkeling

Jarenlang was hier garagebedrijf annex showroom Van Wijk gevestigd. Een bescheiden, maar bekend stukje "industrieel" erfgoed aan de Bloemendaalseweg in Overveen en ook het laatste in deze woonomgeving. Het terrein met de poortwoningen wordt een ambitieuze woonlocatie met negen herenhuizen.

Nog even naar binnenkijken en dan komt de sloper en daarna de aannemer en tenslotte de nieuwe bewoners.. Zo gaat het nu eenmaal.

Het gevelbord biedt duidelijke informatie over hoe het terrein er uit gaat zien. De naam wordt: BijduinHof.

Een detail van het gevelbord geeft een impressie van hoe gaat worden. Mooi en exclusief.

De zijkant van het garagecomplex, gezien (ruimtelijk) van af de spoorweg-overgang. Op de voorgrond zijn de werkzaamheden in volle gang ten behoeve van de nieuwbouw op het voormalig Marine Hospitaal terrein.

Tennispark Wimbledon Overveen nu woonwijk

De toegangsboog is er nog, maar verder is niets meer van het tenniscomplex te zien. Maar de naam blijft bestaan. Het wooncomplex, dat hier gerealiseerd wordt, krijgt de naam Park Wimbledon.

Voor de bezoeker, die eens komt kijken en de oude situatie nog kende, is het tenniscomplex in een drukke bouwplaats veranderd. Projektontwikkelaar Hallvard, nieuwbouw en bestaand vastgoed, Amsterdam, heeft het wooncomplex gerealiseerd. 

Het terrein wordt bebouwd met een gevarieerde architectuur (appartementen, rijwoningen, hoekwoningen, half-vrijstaand, twee-onder-een-kap en zelfbouwkavels). Dit is één van de vormen.

Vanuit de trein een blik op het complex met een andere wijze van bouwen.

Het nieuwe wooncomplex gezien vanaf het terrein van de Hogeschool InHolland. Duidelijk is te zien, dat de spoorbaan hoger ligt dan het maaiveld van het wooncomplex.

De eigenaar van tenniscomplex Wimbledon, de heer A.C. Faase, heeft in 2010 een boek geschreven over het gebied, waarvan het tenniscomplex deel uit maakte. Mooi op tijd, voordat hij het complex verkocht.

Overveen: Plan voor Marinehospitaalterrein nadert startfase

In augustus 1994 is het Marinehospitaal in Overveen door brand zodanig verwoest, dat sloop nodig was. Sinds mei 1990 stond het gebouw leeg .... Nu, met 2016 in zicht nadert het ontwerpplan voor het braakliggende terrein eindelijk de startfase. Nog even wachten, maar dat zal wel lukken na 26 (!) jaren.

Het terrein van het voormalige Marinehospitaal wordt omgrensd door (foto's van boven naar beneden): de spoorbaan Amsterdam-Haarlem-Overveen-Zandvoort, de gebouwen van de Hogeschool InHolland, de bestaande bebouwing langs de Bloemendaalseweg en de Bloemendaalseweg zelf.
Kenmerk van het ontwerpplan is een grote verscheidenheid in architectuur en afmetingen van de huizen. 
Meer info: http://www.marinehospitaalterrein.nl

De kerk, Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen, Korte Zijlweg, heeft veel meegemaakt en gezien en waakt ook over de nieuwe bebouwing van het Marinehospitaalterrein.